مهندسی بهداشت حرفه ای:

یکی از برنامه های اصلی بهداشت حرفه ای، بررسی و شناسائی عوامل زیان آور محیط کار است. در بهداشت حرفه ای عمده کوشش ها بر ارزیابی و اندازه گیری این عوامل و در صورت نیاز کنترل آنها می باشد. عوامل زیان آور محیط کار به چهار دسته عمده تقسیم می شود:

الف) عوامل فیزیکی زیان آور محیط کار مانند صدا و ارتعاش، گرما، سرما، روشنائی، فشار، پرتوها و ....

ب) عوامل شیمیائی زیان آور مانند مواد شیمیائی سمی که برخی بیماریها و مسمویتهای شغلی را سبب می شوند.

پ)عوامل بیولوژیکی زیان آور شامل ویروسها، باکتریها، انگلها، ریکتزیاها و قارچها

ت) عوامل ارگونومیک زیان آور مانند وضعیت نامطلوب بدنی در هنگام کار، وارد شدن فشار بیش از حد بر روی اندامی خاص، نبود تناسب جسمانی و روانی میان انسان و کار و ...

هر یک از عوامل یاد شده اگر از حد تحمل فیزیولوژیک بدن انسان پیشی گیرد، عوارض و آسیبهایی را ایجاد خواهند نمود. در بهداشت حرفه ای عمده کوشش ها بر ارزیابی این عوامل , اندازه گیری أنها و در صورت نیاز کنترل أنها می باشد.

  طب کار:

در بخش طب کار نظارت بر انجام معاینات کارگری در کارخانجات , مراکز بهداشتی درمانی و شرکتهای ارائه دهنده خدمات طب کار صورت می پذیرد.

مراکز تابعه تحت پوشش دانشگاه دارای سانتر معاینات کارگری می باشند که در این سانترها کلیه خدمات طب کار اعم از خدمات پزشکی و پاراکلینیکی انجام می شود. این واحد دارای اسپیرومتر، ادیومتر، آزمایشگاه تشخیص طبی می باشد و یک پزشک ثابت همه روزه به معاینه کارگران مشغول می باشد . بیشترین مراجعات به این سانتر توسط کارگاههای کوچک زیر 20 نفر انجام می پذیرد. جهت ارتقای سطح آگاهی پزشکان ارائه دهنده خدمات طب کار در مراکز بهداشتی درمانی، پزشکان کارخانجات و شرکتهای طب کار، معاونت امور بهداشتی هر ساله اقدام به برگزاری دوره باز آموزی مدون طب کار می نماید.

  آزمایشگاه بهداشت حرفه ای:

در رابطه با بررسی محیط کار و شناسائی، اندازه گیری، ارزشیابی عوامل بیماریزای شغلی و در زمینه انجام معاینات کارگری، آزمایشگاه بهداشت حرفه ای معاونت بهداشتی شهید بهشتی بر حسب نیاز تخصصی از دو بخش تشکیل شده است:

بخش عوامل شیمیایی

بخش عوامل فیزیکی

خدمات ارائه شده در بخش عوامل شیمیایی:

الف- نمونه برداری از عوامل زیان آور شیمیایی محیط کار

ب- آنالیز نمونه ها:

- سنجش وزنی گردو غبار با استفاده از ترازوی حساس با دقت تا یک صدم میلیگرم

- روش های تیتراسیون

- اسپکترو فتومتری جذب اتمی و گاز کروماتوگرافی

در مورد اخیر نمونه برداری توسط آزمایشگاه انجام و سنجش توسط آزمایشگاه معتبر انجام می پذیرد.

خدمات ارائه شده در بخش عوامل فیزیکی:

صدا سنجی با آنالیز ( SLM ) و ایستگاه بندی

نور سنجی با استفاده از فتومتر وایستگاه بندی

تعیین شاخصهای استرس گرمائی CET_ET_P4SR_WBGT و هچ بلدینگ

دزیمتری کوتاه مدت و بلند مدت برای کارگران

شرح وظایف :

1-    انجام مطالعات لازم به منظور آگاهی از وضعیت بهداشت حرفه ای کارگاهها وکارخانجات ، معادن ،مشاغل کشاورزی وخدماتی در محدوده تحت پوشش.

2-    شناسایی وارزشیابی ، اندازه گیری وکنترل عوامل زیان آور محیط کاردر زمینه (شیمیایی ،فیزیکی ،بیولوژیکی ،ارگونومیکی )

3-    اجرای برنامه های ابلاغی از معاونت بهداشت در محدوده تحت پوشش وارسال گزارش عملکرد آن پس از اجرا به معاونت.

4-    بررسی مشکلات واصله از مراکز بهداشتی درمانی وپایگاهها ی بهداشت حرفه ای وتجزیه وتحلیل آن به منظور رفع وبهبود مشکلات ارائه شده وباز خوراند آن به معاونت .

5-    بررسی وضعیت موجود وتوزیع نیروی انسانی ،مواد،تجهیزات در مراکز بهداشتی درمانی وپایگاهها ی مربوطه

6-    جمع آوری داده ها وتجزیه تحلیل شاخص های مربوطه از واحد های تابعه (بخش دولتی وخصوصی) وتعیین اولویتها ، اهداف واستراتژی ها ی اجرایی

7-    هماهنگی با سازمانها ی ذیربط (درون بخش وبرون  بخش) مانند فرمانداری –بخشداری-دهیاری –کشاورزی-محیط زیست و...در رابطه با توسعه فعالیتهای بهداشت حرفه ای.

8-    برگزاری دوره های آموزشی جهت کلیه گروههای هدف ( کارشناسان بهداشت حرفه ای ، بهورزان ، کارگران ، کارفرمایان و...)

9-    برنامه ریزی در زمینه بهبود شرایط محیط کار وانجام معاینات شغلی

10-اجرای طرح های تحقیقاتی وهمکاری با موسسات ومجریان طرحهای تحقیقاتی در زمینه عوامل زیان آور محیط کار

11-استاندارد سازی محیط کار ،اندازه گیری ،نمونه برداری در کارگاههای تحت پوشش به منظور کنترل وحذف عوامل زیان آور محیط کار

12-برنامه ریزی ونظارت وپایش در زمینه توسعه وتاسیس تشکیلات بهداشت حرفه ای وطب کار در کارخانجات ومراکز تابعه

13-نظارت بر اجرای معاینات کارگری در بخش دولتی وخصوصی وشرکتهای ارائه دهنده خدمات طب کار

14-مشارکت در برگزاری سیستم مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای (OHSAS) ومدیریت بحران –ارزیابی ریسک- و....

15-بررسی استعلامهای واصله ورسیدگی به شکایات از واحدهای تولیدی

16-معرفی وهمکاری با مراجع قضایی در خصوص تخلفات بهداشتی

17-جمع آوری ، آنالیز ، وارسال به موقع آمار وشاخصها وفعالیتهای بهداشت حرفه ای به مراجع بالاتر مطابق با فرمهای مصوب وارجاع بازخوراند به مراکز تابعه

18-همکاری با واحدهای شبکه در خصوص برنامه های مختلف

19-انجام سایر وظایف مربوط به شغل که برحسب مورد از مقام مافوق ارجاع داده می شود.